LIÊN KẾT WEBSITE
v
 
Trung tâm văn hóa huyện KrôngBuk
LỄ CÚNG BẾN NƯỚC CỦA ĐỒNG BÀO ÊĐÊ D’HAM XÃ PƠNG DRANG, HUYỆN KRÔNG BUK

 Buôn Êa Anur có diện tích tự nhiên là 97.5 ha. Số hộ là 248 hộ, số nhân khẩu là 848 nhân khẩu. Trong đó đồng bào dân tộc tại chỗ là 165 hộ chiếm tỷ lệ 67% so với toàn buôn.

          Hàng năm, vào khoảng giữa cuối tháng Chạp, sau khi thu hoạch mùa màng xong. Bà con trong buôn sắm lễ vật để cúng bến nước, cầu thần linh ban phước cho dân làng, nước luôn luôn chảy trong, chảy suốt, chảy sạch làm ăn khá giả, buôn  làng luôn được khỏe mạnh, đoàn kết.

          Lễ cúng bến nước là một hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng mang nhiều ý nghĩa tích cực trong đời sống tâm linh của người Êđê Dham cần được bảo tồn và phát huy. Không chỉ đơn thuần là tín ngưỡng mà còn mang một nét đẹp trong văn hóa dân gian của đồng bào dân tộc Êđê Dham. Lễ cúng bến nước ở mỗi buôn lại khác nhau về cách thức, trưng bày lễ vật dâng cúng, có buôn họ lột da con dê hoặc da con chó để treo ở cổng phía đông phía đầu buôn nơi có bến nước. Phong tục này giúp người dân nâng cao ý thức về tầm quan trọng của nước trong đời sống thường ngày để giữ gìn, bảo vệ. 

          * Trước khi làm lễ già làng, trưởng buôn thông báo họp bàn bạc dân làng để chuẩn bị công tác tổ chức. Thanh niên trai tráng làm vệ sinh bến nước và sa đường vào bến nước, còn những người khác thì chuẩn bị dọn dẹp nhà ca đường làng ngõ xóm, mỗi thành viên trong buôn làng đều đóng góp sức người, sức của để tổ chức đón một năm mới theo luật tục. Lễ được diễn ra trong ba ngày như sau:

          Ngày thứ nhất: Tring Êa (tại nhà, bến nước) thanh niên lấy ché rượu ở gian trong, hạ cột gơng buộc ché tại giàn giữa, lấy lá cây rừng bỏ vào trong ché sau đó đổ nước lấy ở bến, một số thanh niên bắt con heo, chọc tiết và  thui. Lúc này dàn chiêng tấu lên báo cho mọi thành viên trong buôn công việc đã chuẩn bị gần xong, mọi người trong buôn tập trung tại nhà chủ bến nước. Thầy cúng và Dam adei 5 thiếu nữ và 5 chàng trai vác ống nước xuống bến làm lễ.

          Thầy cúng đi trước tay cầm một tô rượu có pha huyết heo, 5 đùm thịt đựng trong nia, 01 chai rượu, già làng đi sau tay cầm khiên đao, chít khăn đỏ, theo sau là 05 cô gái mang gùi đựng nước, 05 người con trai mang ống gánh nước theo sau.

          Tại bến nước lễ vật được trưng bày ra, thầy cúng đọc lời cúng rồi múa khil, Dam adei múa khil cầm đao chọc vào vòi nước để lấy nước mang về nhà đổ vào ché rượu. Về đến nhà, thầy cúng đọc lời cúng hòa vào nhạc chiêng. Cúng xong chủ nhà cầm cần uống rượu theo trình tự nữ trước nam sau và tiếp đến là khách mời, thầy cúng, khách mời uống rượu, ăn tiệc theo trình tự nữ trước nam sau.

Ché rượu mời khách quý tùy vào điều kiện kinh tế của gia đình từ 5 đến 6 người, gồm có 01 chiếc vòng kông, một con gà trống thể hiện lòng tôn kính khách mỗi khi có lễ.

          Ngày thứ 2: Căm buôn (cấm buôn)

          Già làng kêu gọi bà con buôn làng tới nhà chủ bến nước (nghi lễ và mọi công tác chuẩn bị đều diễn ra tại nhà chủ bến nước). Cổng buôn ở phía đông của bến nước cũng được treo sợi dây rừng có lông gà, bông và vòng kông làm bằng tre. Tại nhà chủ bến, hai bên ca nhà treo sợi chỉ, bông, lông gà và vòng kông làm bằng tre để báo cho khách xa biết hôm nay trong buôn làng có việc cấm: cấm mọi sinh hoạt như gùi nước, chẻ củi, giặt giũ… nếu ai vi phạm sẽ bị xử theo luật tục.

          Thầy cúng đọc bài cúng hòa với tiếng chiêng, cúng xong chủ bến nước và bà con dân làng ăn uống sinh hoạt rượu cần tại nhà chủ bến nước. Sau đó, thầy cúng phát gạo, sợi chỉ ng cho các gia đình trong buôn làng mang về nhà cúng thô’y tại nhà riêng, cửa ra vào cũng được treo sợi bông, lông gà, rau môn. Thầy cúng buộc sợi chỉ vào tay các thành viên tới dự lễ, sợi chỉ này không được tháo gỡ và xem như đó là vật linh thiêng phù hộ cho mình may mắn trong cả năm. Nếu trời có giông bão, mưa không thuận, gió không hòa thì mang hạt gạo đó rải tung trước sân nhà cầu mong nắng mưa thuận lợi.

          Ngày thứ 3: Kpay knăm (mở cổng buôn)

          Già làng, chủ nhà, Dam adei, thầy cúng mở cổng làng, về nhà cột một ché rượu nhỏ, một con gà, nghi lễ kết thúc bà con trong buôn làng được đi săn bắn, bắt cá, thăm nương rẫy… báo hiệu một năm chuẩn bị cho công việc nương rẫy bắt đầu.

                                        Y Việt (Ghi theo lời kể của già làng)                              

BUÔN DRĂH, HUYỆN KRÔNG BUK TỔ CHỨC LỄ CẦU MÙA
ĐẠI HỘI THỂ DỤC THỂ THAO HUYỆN KRÔNG BUK LẦN THỨ VII - NĂM 2013
LỄ CÚNG BẾN NƯỚC CỦA ĐỒNG BÀO ÊĐÊ D’HAM
LỄ CÚNG SỨC KHỎE
Báo cáo thực hiện nhiệm vụ tháng 7/2012 và phương hướng nhiệm vụ tháng 8/2012
 
TRUNG TÂM VĂN HÓA TỈNH ĐẮK LẮK
Bản quyền thuộc Trung Tâm Văn Hóa Tỉnh Đắk Lắk
Địa chỉ : 02 Hùng Vương - TP.Buôn Ma Thuột - Tỉnh Đắk Lắk
Điện thoại : 05003.850609 - 05003.860827 - 05003.852168
Email : banbientapttvh@gmail.com
Thiết kế bởi Trung Tâm Công Nghệ và Dịch Vụ Nội Dung - Viễn Thông Đắk Lắk