LIÊN KẾT WEBSITE
v
 
Trao đổi nghiệp vụ
LUẬT TỤC Ê ĐÊ TRONG CUỘC SỐNG CỘNG ĐỒNG HIỆN NAY

           Luật tục truyền thống nó có tác động mạnh mẽ đến đời sống sinh hoạt, sản xuất của con người trong cộng đồng xã hội. Gồm những điều luật để xử phạt và răn đe những hành vi vi phạm trong cộng đồng và tín ngưỡng nhằm đảm bảo kỷ cương, đảm bảo quyền dân chủ, bình đẳng trong quan hệ gia đình, dòng họ và cộng đồng xã hội. Điều nặng nhất của luật là đuổi khỏi cộng đồng buôn và người vi phạm không có cơ hội để trở lại hối cải lỗi lầm.

Ngày nay theo đà phát triển chung của xã hội, các nét pha trộn văn hóa khác nhau, đa số thôn, buôn trên toàn tỉnh Đắk Lắk được xây dựng theo quy hoạch định canh, định cư thông qua hai hình thức: định canh định cư tập trung và định canh định cư xen ghép. Quy hoạch định cư tập trung thôn, buôn để xây dựng công trình cơ sở hạ tầng phù hợp với quy hoạch chung, đồng thời có một số điều quy định mới trong quy ước, hương ước được lồng ghét với luật tục truyền thống và được cộng đồng thừa nhận một cách triệt để. Do sự lồng ghép hài hòa giữa các điều trong luật tục và đúng với quan niệm chung, nên luật tục đang tồn tại và được sử dụng trong đời sống cộng đồng, tuy có thay đổi về mặt vật chất, nhưng nội dung điều và hình thức vẫn còn giữ nguyên so với phong tục, tập quán truyền thống… Hiện nay các dân tộc được giao lưu, cùng chung sống và tiếp cận với cuộc sống hiện đại nên mức độ xử phạt có giảm nhẹ và mang tính chất hòa giải là chính…

Do yếu tố ảnh hưởng của cuộc sống hiện đại, nhiều gia đình có con em tiếp xúc, quan hệ ngoài xã hội nhiều hơn trong cộng đồng, hành vi vi phạm như trộm cắp, nói hành, đánh đập, kiện cáo… đang diễn ra thường xuyên, gây bức xúc cho cha mẹ, dòng họ (dăm dei) và những người già. Một số lớp trẻ đi tìm việc làm, đi học xa… việc lấy vợ, lấy chồng theo hình thức mới, không theo phong tục tập quán từng buôn, từng vùng (chưa kể lấy vợ, lấy chồng ngoại tộc), không qua mai mối, không có sự đồng ý của dòng họ (dăm dei), không thực hiện theo nghi thức cưới truyền thống (tạm gọi là Luật cưới hỏi, không có mai mối) đang có chiều hướng gia tăng. Sau một thời gian chung sống, vợ chồng không hợp tình, hợp ý,… tự quyết định bỏ nhau không thông qua sự cam kết thỏa thuận của đôi bên dòng họ nên việc xử phạt theo luật tục cũng không được quan tâm, chỉ giải quyết theo tình cảm với sự thương lượng của hai bên dòng họ (dăm dei) dựa theo điều quy định trong Luật tục truyền thống của cộng đồng.

Một số thôn, buôn theo tôn giáo như: Tin lành, Thiên Chúa Giáo, các tín đồ, giáo dân vẫn còn vận dụng luật tục trong đời sống như: giải quyết các vụ việc đánh nhau, gây gỗ giữa các tín đồ, giáo dân hoặc với người không có đạo... Mặt tích cực được các chức sắc tôn giáo và tín đồ, giáo dân vận dụng luật tục truyền thống với đời sống đạo được chấp nhận, thứ nhất: dựa vào những điều trong luật tục truyền thống không liên quan đến tín ngưỡng, nội dung có tính chất bảo vệ và củng cố sự gắn kết giữa gia đình và cộng đồng; thứ hai: các điều trong luật tôn giáo vẫn có một số điều răn đe giống như điều trong luật tục truyền thống, chủ yếu là luật hôn nhân và một số điều luật trong các hành vi vi phạm không mang tình chất nặng nề, …

Ngoài ra, có những trường hợp không thể vận dụng luật tục truyền thống trong đời sống mà phải giải quyết theo pháp luật Nhà nước. Khi một người đã phạm phải những hành vi trái với Luật tục mà không chịu hòa giải, không chịu xử phạt theo Luật tục, trốn khỏi buôn làng bỏ nhà, bỏ dòng họ mất tung tích không biết ở đâu và làm gì. Trường hợp này hệ thống xã hội của buôn không thi hành xử người có tội vắng mặt mà phải nhờ đến chính quyền, đoàn thể giải quyết. Nhưng dòng họ, cha mẹ của người có tội vẫn giữ mối quan hệ láng giềng, đối xử bình thường, không ảnh hưởng đến tình cảm và cuộc sống trong cộng đồng.

Đối với những hành vi vi phạm mới không có quy định trong luật tục, ví dụ như: các vụ tai nạn giao thông gây chết người, trong cộng đồng buôn chỉ xử bằng cách hòa giải, hình phạt nhẹ, mức bồi thường theo thương lượng của đôi bên. Gây khó khăn cho việc điều tra xác minh của quan chức năng, khi hai bên kiện cáo và giải quyết theo pháp luật Nhà nước sau này. Ngoài ra, các vụ tranh chấp đất đai không có trong điều quy định trong Luật tục nên chỉ xử theo pháp luật của Nhà nước…

Trong cộng đồng các dân tộc cùng chung sống, đoàn kết gắn bó, hòa thuận cho nên Luật tục của dân tộc Ê đê đang chi phối và chịu ảnh hưởng rất lớn về mặt hệ thống xã hội, cuộc sống gia đình, tín ngưỡng, lao động sản xuất, kinh tế thị trường… Mỗi một gia đình tự phân chia ra làm ba nhóm người và họ có quan niệm khác nhau: nhóm theo tín ngưỡng, nhóm theo tôn giáo và nhóm vô thần. Do vậy, cộng đồng buôn làng bị phá vỡ và không theo hệ thống xã hội truyền thống, chính tư tưởng quan niệm tâm linh này mỗi nhóm người trên gần như tách biệt nhau về không gian sống, môi trường lao động và nó đã làm giảm đi phần nào sự khắc khe, uy lực của Luật tục truyền thống và chỉ được sử dụng khi nào cần thiết.

Ngoài ra, do quan điểm bị thay đổi giữa cũ và mới làm cho một số luật tục mất đi quan điểm ban đầu, không gian áp dụng bị thu hẹp dần không đủ hấp dẫn, như núi rừng, sông suối không còn nguyên vẹn hoặc không còn xem trọng yếu tố con người trong mối tương quan với thế giới tự nhiên nữa và chỉ còn lại mối quan hệ tương quan giữa “Con người với con người”.

Ama Ny

Chùm thơ xuân của nhà thơ Bùi Minh Vũ
Thơ "Anh yêu em như yêu cánh đồng vàng lúa chín" của tác giả Bùi Minh Vũ
Vở kịch tuyên truyền bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV và Đại biểu HĐND các cấp
LUẬT TỤC Ê ĐÊ TRONG CUỘC SỐNG CỘNG ĐỒNG HIỆN NAY
Giới thiệu chùm thơ mới của nhà thơ BÙI MINH VŨ.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh ( Đắk Lắk) giành giải Nhì sáng tác ca khúc IPU 132
LÃO NGƯ KỲ TÂN TẬP THƠ THỨ 6 CỦA NHÀ THƠ BÙI MINH VŨ
 
TRUNG TÂM VĂN HÓA TỈNH ĐẮK LẮK
Bản quyền thuộc Trung Tâm Văn Hóa Tỉnh Đắk Lắk
Địa chỉ : 02 Hùng Vương - TP.Buôn Ma Thuột - Tỉnh Đắk Lắk
Điện thoại : 05003.850609 - 05003.860827 - 05003.852168
Email : banbientapttvh@gmail.com
Thiết kế bởi Trung Tâm Công Nghệ và Dịch Vụ Nội Dung - Viễn Thông Đắk Lắk